Dấu hiệu của viêm xoang thường bắt đầu bằng nghẹt mũi, chảy dịch mũi, đau nhức vùng mặt hoặc đau đầu kéo dài. Vì các biểu hiện này khá giống cảm cúm, nhiều người chủ quan tự mua thuốc hoặc để bệnh kéo dài, khiến bệnh xoang dễ tái phát và ảnh hưởng đến giấc ngủ, khả năng tập trung, khứu giác và chất lượng cuộc sống.
Bài viết này giúp bạn nhận biết các triệu chứng viêm xoang thường gặp, hiểu nguyên nhân gây bệnh, phân biệt viêm xoang cấp và mạn tính, đồng thời biết khi nào nên đi khám để được điều trị xoang đúng cách.
Dấu hiệu của viêm xoang thường gặp
Nghẹt mũi kéo dài có phải dấu hiệu của viêm xoang không?
Đau nhức vùng trán, má, quanh mắt
Chảy dịch mũi hoặc dịch xuống họng
Giảm hoặc mất khứu giác
Đau đầu kéo dài, hơi thở có mùi, mệt mỏi
Một số người bị đau đầu âm ỉ, nặng đầu, hơi thở có mùi, ho về đêm, sốt nhẹ hoặc cảm giác mệt mỏi kéo dài. Những biểu hiện này không đặc hiệu nhưng nếu đi kèm nghẹt mũi và chảy dịch mũi trên 10 ngày, cần nghĩ đến khả năng viêm xoang.
| Dấu hiệu | Gợi ý viêm xoang khi nào |
|---|---|
| Nghẹt mũi | Kéo dài, tái phát, tăng về đêm hoặc khi nằm |
| Đau vùng mặt | Đau trán, má, quanh mắt, nặng hơn khi cúi đầu |
| Chảy dịch mũi | Dịch đặc, vàng xanh hoặc chảy xuống họng |
| Giảm khứu giác | Ngửi kém kèm nghẹt mũi kéo dài |
| Ho, vướng họng | Thường rõ về đêm do dịch mũi sau |
Nguyên nhân gây triệu chứng viêm xoang kéo dài
Bệnh xoang có thể xuất hiện sau một đợt cảm lạnh, viêm mũi dị ứng hoặc do nhiều yếu tố kết hợp. Khi lỗ thông xoang bị tắc, dịch nhầy không thoát ra tốt, vi khuẩn hoặc nấm có điều kiện phát triển, làm triệu chứng kéo dài.
Nhiễm virus sau cảm lạnh gây dấu hiệu của viêm xoang
Nhiều trường hợp viêm xoang bắt đầu sau viêm đường hô hấp trên. Ban đầu người bệnh có thể hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi giống cảm cúm. Nếu triệu chứng kéo dài hơn 10 ngày, nặng dần hoặc đã đỡ rồi lại nặng trở lại, cần cảnh giác viêm xoang do bội nhiễm.
Dị ứng và môi trường ô nhiễm làm tăng triệu chứng viêm xoang
Người có cơ địa dị ứng dễ bị phù nề niêm mạc mũi, tăng tiết dịch và nghẹt mũi tái diễn. Khói thuốc, bụi mịn, hóa chất, nấm mốc, máy lạnh khô hoặc thay đổi thời tiết đột ngột cũng có thể kích hoạt triệu chứng viêm xoang.
Bất thường mũi xoang gây nghẹt mũi và viêm xoang tái phát
Lệch vách ngăn mũi, polyp mũi, cuốn mũi quá phát hoặc hẹp lỗ thông xoang có thể làm dịch xoang khó lưu thông. Những trường hợp này thường bị nghẹt mũi kéo dài, tái phát nhiều lần và cần được bác sĩ tai mũi họng nội soi để đánh giá.
Phân biệt dấu hiệu của viêm xoang cấp và mạn tính
Phân biệt viêm xoang cấp và mạn tính giúp người bệnh hiểu mức độ bệnh, tránh tự điều trị sai cách. Dù biểu hiện có thể giống nhau, thời gian kéo dài và tần suất tái phát là điểm rất quan trọng.
Viêm xoang cấp tính
Viêm xoang cấp thường xuất hiện đột ngột sau cảm lạnh hoặc nhiễm khuẩn đường hô hấp. Người bệnh có thể nghẹt mũi, chảy dịch mũi, đau vùng mặt, đau đầu, sốt nhẹ hoặc mệt mỏi. Nếu được chăm sóc và điều trị đúng, nhiều trường hợp cải thiện trong thời gian ngắn.
Viêm xoang mạn tính
Viêm xoang mạn tính thường kéo dài trên 12 tuần hoặc tái phát nhiều lần. Triệu chứng có thể không rầm rộ nhưng dai dẳng, gồm nghẹt mũi, chảy dịch mũi sau, giảm khứu giác, đau nặng vùng mặt và ho kéo dài. Người bị viêm xoang mạn nên được khám để tìm yếu tố nền như dị ứng, polyp mũi hoặc bất thường cấu trúc.
| Tiêu chí | Viêm xoang cấp | Viêm xoang mạn tính |
|---|---|---|
| Thời gian | Thường ngắn ngày, xuất hiện sau cảm lạnh | Kéo dài trên 12 tuần hoặc tái phát nhiều lần |
| Mức độ đau | Có thể đau rõ, nặng mặt, sốt | Âm ỉ, dai dẳng, ảnh hưởng sinh hoạt |
| Nguyên nhân thường gặp | Virus, vi khuẩn sau viêm hô hấp | Dị ứng, polyp, lệch vách ngăn, viêm kéo dài |
| Hướng xử trí | Chăm sóc, theo dõi, dùng thuốc theo chỉ định | Cần đánh giá chuyên khoa nếu tái phát hoặc dai dẳng |
Khi nào cần đi khám khi có dấu hiệu của viêm xoang
Bạn nên đi khám nếu triệu chứng kéo dài trên 10 ngày không cải thiện, đau mặt nhiều, sốt cao, dịch mũi đặc vàng xanh kéo dài, giảm khứu giác rõ hoặc bệnh tái phát nhiều lần. Cần đi khám sớm hơn nếu có sưng đỏ quanh mắt, nhìn mờ, đau đầu dữ dội, nôn, lơ mơ hoặc dấu hiệu bất thường thần kinh.
Cách điều trị xoang hiệu quả và an toàn
Điều trị xoang cần dựa trên nguyên nhân, mức độ bệnh và thời gian kéo dài của triệu chứng. Người bệnh không nên tự ý dùng kháng sinh hoặc lạm dụng thuốc xịt co mạch vì có thể làm bệnh khó kiểm soát hơn.
Chăm sóc tại nhà
- Rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý đúng cách để làm sạch dịch nhầy.
- Uống đủ nước, giữ ấm cơ thể, tránh khói thuốc và bụi bẩn.
- Dùng máy tạo ẩm khi không khí quá khô, vệ sinh phòng ngủ thường xuyên.
- Nghỉ ngơi hợp lý, kê cao đầu khi ngủ nếu chảy dịch mũi sau nhiều.
Các biện pháp này có thể giúp giảm nghẹt mũi và hỗ trợ dẫn lưu dịch xoang, nhưng không thay thế thăm khám nếu triệu chứng nặng hoặc kéo dài.
Điều trị bằng thuốc
Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, thuốc xịt mũi chứa corticosteroid, thuốc kháng histamin nếu có dị ứng, thuốc làm loãng dịch tiết hoặc kháng sinh khi có bằng chứng nghi ngờ nhiễm khuẩn. Việc dùng thuốc cần đúng liều và đúng thời gian để hạn chế tái phát hoặc tác dụng phụ.
Can thiệp chuyên khoa khi cần thiết
Với viêm xoang mạn tính, polyp mũi, lệch vách ngăn hoặc tắc nghẽn xoang kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định nội soi mũi xoang, chụp CT hoặc cân nhắc can thiệp phù hợp. Mục tiêu là phục hồi thông khí, dẫn lưu xoang và giảm nguy cơ tái phát.
Nếu bạn đang bị nghẹt mũi, đau đầu, chảy dịch mũi kéo dài hoặc nghi ngờ dấu hiệu của viêm xoang, hãy đặt lịch khám tai mũi họng để được kiểm tra và tư vấn hướng điều trị phù hợp.
Cách phòng ngừa dấu hiệu của viêm xoang tái phát
Phòng ngừa tái phát là phần quan trọng trong quản lý bệnh xoang, đặc biệt với người có cơ địa dị ứng hoặc từng bị viêm xoang mạn tính.
Giữ mũi họng thông thoáng
- Rửa mũi khi tiếp xúc bụi bẩn hoặc khi có nhiều dịch mũi.
- Đeo khẩu trang khi ra đường, khi làm việc trong môi trường bụi hoặc hóa chất.
- Không ngoáy mũi mạnh, không xì mũi quá mạnh vì có thể làm đau tai hoặc tăng kích ứng.
Kiểm soát dị ứng để giảm triệu chứng viêm xoang
Hạn chế tiếp xúc phấn hoa, lông thú, nấm mốc, khói thuốc và mùi hóa chất mạnh.
Thói quen giúp phòng ngừa viêm xoang tái phát
Ngủ đủ giấc, uống đủ nước, ăn uống cân bằng, vận động vừa sức và điều trị triệt để các đợt viêm mũi họng. Người hay tái phát nên khám định kỳ chuyên khoa tai mũi họng để theo dõi tình trạng niêm mạc mũi xoang.
