Các bệnh lý dạ dày ngày càng phổ biến do thói quen ăn uống không điều độ, áp lực công việc, sử dụng rượu bia, thuốc lá và tình trạng nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori). Nhiều trường hợp bệnh tiến triển âm thầm trong thời gian dài và chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng như loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa hoặc ung thư dạ dày.

Nội soi dạ dày hiện được xem là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán các bệnh lý thực quản, dạ dày và tá tràng. Thông qua hình ảnh quan sát trực tiếp niêm mạc đường tiêu hóa, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương nhỏ mà các phương pháp khác khó nhận biết.

I. Nội soi dạ dày là gì?

Nội soi dạ dày (Gastroscopy hoặc Esophagogastroduodenoscopy – EGD) là kỹ thuật sử dụng một ống nội soi mềm có gắn camera và nguồn sáng đưa vào cơ thể qua đường miệng hoặc đường mũi để quan sát trực tiếp bên trong:

• Thực quản.
• Dạ dày.
• Tá tràng.

Hình ảnh thu được sẽ hiển thị trên màn hình giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng niêm mạc đường tiêu hóa trên.

Đây là phương pháp có giá trị cao trong:

• Chẩn đoán bệnh lý dạ dày.
• Theo dõi điều trị.
• Tầm soát ung thư đường tiêu hóa trên.
• Sinh thiết mô bệnh học khi cần thiết.

II. Vai trò của nội soi dạ dày

1. Chẩn đoán chính xác nguyên nhân đau dạ dày

Nội soi giúp phát hiện các nguyên nhân gây:

• Đau thượng vị.
• Đầy hơi.
• Khó tiêu.
• Buồn nôn.
• Nôn kéo dài.
• Ợ hơi.
• Ợ chua.

2. Phát hiện tổn thương niêm mạc dạ dày

Thông qua nội soi, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp:

• Viêm niêm mạc dạ dày.
• Xung huyết niêm mạc.
• Trợt niêm mạc.
• Loét dạ dày.
• Loét tá tràng.

3. Tầm soát ung thư dạ dày

Ung thư dạ dày thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.

Nội soi giúp phát hiện:

• Tổn thương tiền ung thư.
• Dị sản ruột.
• Loạn sản niêm mạc.
• Ung thư dạ dày giai đoạn sớm.

Đây là một trong những lợi ích quan trọng nhất của nội soi tiêu hóa.

4. Sinh thiết khi cần thiết

Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy một mẫu mô nhỏ để:

• Xét nghiệm mô bệnh học.
• Chẩn đoán ung thư.
• Đánh giá tổn thương bất thường.

5. Kiểm tra vi khuẩn H. pylori

H. pylori là nguyên nhân hàng đầu gây:

• Viêm dạ dày mạn tính.
• Loét dạ dày tá tràng.
• Tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Bác sĩ có thể thực hiện test nhanh H. pylori trong quá trình nội soi.

III. Khi nào cần nội soi dạ dày?

Nội soi dạ dày không chỉ được chỉ định khi người bệnh có triệu chứng đau dạ dày mà còn là phương pháp giúp phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm của đường tiêu hóa trên.

Người bệnh nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa Nội tiêu hóa tư vấn nội soi khi xuất hiện các dấu hiệu sau:

1. Đau vùng thượng vị kéo dài

Đây là triệu chứng thường gặp nhất.

Người bệnh có thể cảm thấy:

• Đau âm ỉ vùng trên rốn.
• Đau nóng rát.
• Đau quặn từng cơn.
• Đau tăng khi đói hoặc sau ăn.

Tình trạng đau kéo dài nhiều ngày hoặc tái phát nhiều lần có thể liên quan đến:

• Viêm dạ dày.
• Loét dạ dày.
• Loét tá tràng.
• Trào ngược dạ dày thực quản.

Nội soi giúp xác định chính xác nguyên nhân gây đau để có hướng điều trị phù hợp.

2. Đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu kéo dài

Nhiều người thường chủ quan với các triệu chứng này và tự mua thuốc điều trị.

Tuy nhiên đây có thể là biểu hiện của:

• Rối loạn tiêu hóa.
• Viêm dạ dày mạn tính.
• Nhiễm vi khuẩn H. pylori.
• Trào ngược dạ dày.

Nếu triệu chứng kéo dài trên 2 tuần hoặc tái diễn nhiều lần, người bệnh nên nội soi để đánh giá tình trạng niêm mạc dạ dày.

3. Ợ hơi, ợ chua, nóng rát sau xương ức

Đây là nhóm triệu chứng điển hình của bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Người bệnh thường có cảm giác:

• Chua miệng.
• Đắng miệng.
• Nóng rát vùng ngực.
• Khó chịu sau ăn.

Nội soi giúp đánh giá:

• Viêm thực quản.
• Mức độ tổn thương thực quản.
• Biến chứng Barrett thực quản.
• Loét thực quản.

4. Buồn nôn hoặc nôn kéo dài

Triệu chứng này có thể liên quan đến:

• Viêm dạ dày.
• Hẹp môn vị.
• Loét dạ dày.
• Bệnh lý thực quản.

Nếu nôn kéo dài hoặc tái phát nhiều lần cần được nội soi để xác định nguyên nhân.

5. Sụt cân không rõ nguyên nhân

Nếu cân nặng giảm nhanh trong thời gian ngắn mà không ăn kiêng hoặc tập luyện quá mức, người bệnh cần được kiểm tra kỹ lưỡng.

Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo:

• Loét dạ dày nặng.
• Ung thư dạ dày.
• Ung thư thực quản.
• Bệnh lý tiêu hóa mạn tính.

6. Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen

Đây là dấu hiệu nguy hiểm có thể liên quan đến xuất huyết tiêu hóa.

Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và nội soi khi có chỉ định.

7. Có người thân mắc ung thư dạ dày

Những người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày thuộc nhóm nguy cơ cao.

Nội soi định kỳ giúp:

• Tầm soát sớm tổn thương tiền ung thư.
• Phát hiện ung thư giai đoạn đầu.
• Tăng hiệu quả điều trị.

IV. Nội soi dạ dày phát hiện được những bệnh gì?

Nội soi dạ dày là phương pháp giúp quan sát trực tiếp niêm mạc đường tiêu hóa trên, từ đó phát hiện nhiều bệnh lý khác nhau.

1. Viêm dạ dày

Viêm dạ dày là bệnh lý phổ biến nhất được phát hiện qua nội soi.

Bác sĩ có thể đánh giá:

• Mức độ viêm.
• Vị trí viêm.
• Tình trạng phù nề.
• Xung huyết niêm mạc.
• Trợt niêm mạc.

Từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp.

2. Loét dạ dày – tá tràng

Các ổ loét có thể được quan sát trực tiếp thông qua nội soi.

Bác sĩ đánh giá:

• Kích thước ổ loét.
• Độ sâu tổn thương.
• Nguy cơ chảy máu.
• Tình trạng lành sẹo.

Nội soi còn giúp theo dõi hiệu quả điều trị ở người bệnh loét dạ dày.

3. Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori

H. pylori là nguyên nhân hàng đầu gây:

• Viêm dạ dày mạn tính.
• Loét dạ dày tá tràng.
• Ung thư dạ dày.

Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết để thực hiện test H. pylori.

4. Trào ngược dạ dày thực quản

Nội soi giúp đánh giá:

• Viêm thực quản.
• Mức độ trào ngược.
• Loét thực quản.
• Hẹp thực quản.
• Barrett thực quản.

Đây là những biến chứng nguy hiểm nếu bệnh kéo dài.

5. Polyp dạ dày

Polyp là những khối tăng sinh bất thường xuất hiện trên niêm mạc dạ dày.

Nội soi giúp:

• Phát hiện polyp kích thước nhỏ.
• Đánh giá nguy cơ ác tính.
• Cắt polyp khi có chỉ định.

6. Dị sản ruột và loạn sản niêm mạc

Đây là những tổn thương tiền ung thư.

Nếu được phát hiện sớm, người bệnh có thể:

• Theo dõi định kỳ.
• Điều trị kịp thời.
• Giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư.

7. Ung thư dạ dày

Nội soi là phương pháp quan trọng nhất trong chẩn đoán ung thư dạ dày.

Nhờ hình ảnh phóng đại và sinh thiết, bác sĩ có thể phát hiện:

• Ung thư giai đoạn sớm.
• Tổn thương nghi ngờ ác tính.
• Mức độ lan rộng của tổn thương.

Ung thư dạ dày phát hiện sớm có tỷ lệ điều trị thành công cao hơn rất nhiều so với giai đoạn muộn.

V. Các phương pháp nội soi dạ dày hiện nay

1. Nội soi dạ dày thường quy

Đây là phương pháp phổ biến nhất.

Ống nội soi được đưa qua miệng để khảo sát:

• Thực quản.
• Dạ dày.
• Tá tràng.

Ưu điểm

• Chi phí hợp lý.
• Độ chính xác cao.
• Thực hiện nhanh.

Nhược điểm

• Có thể gây buồn nôn.
• Gây khó chịu ở một số người.

2. Nội soi dạ dày không đau (gây mê)

Hiện nay đây là phương pháp được nhiều người lựa chọn.

Người bệnh được gây mê ngắn trước khi nội soi.

Ưu điểm

• Không đau.
• Không buồn nôn.
• Thoải mái trong quá trình thực hiện.
• Giúp bác sĩ quan sát kỹ hơn.

Đối tượng phù hợp

• Người sợ nội soi.
• Người có phản xạ nôn mạnh.
• Người từng nội soi thất bại.

3. Nội soi dạ dày qua đường mũi

Bác sĩ sử dụng ống nội soi siêu nhỏ đưa qua lỗ mũi.

Ưu điểm

• Ít kích thích họng.
• Giảm phản xạ nôn.
• Người bệnh vẫn có thể giao tiếp với bác sĩ.

Hạn chế

• Không phù hợp với tất cả mọi người.
• Không áp dụng trong một số trường hợp bất thường giải phẫu mũi.

VI. Chuẩn bị gì trước khi nội soi dạ dày?

Việc chuẩn bị đúng cách giúp quá trình nội soi diễn ra thuận lợi và cho kết quả chính xác.

1. Nhịn ăn trước nội soi

Người bệnh cần:

• Nhịn ăn ít nhất 6–8 giờ.
• Không uống sữa.
• Không uống nước có màu.

Dạ dày trống giúp bác sĩ quan sát rõ niêm mạc và hạn chế nguy cơ hít sặc.

2. Thông báo tiền sử bệnh

Cần thông báo cho bác sĩ nếu:

• Đang mang thai.
• Có bệnh tim mạch.
• Hen phế quản.
• Đái tháo đường.
• Dị ứng thuốc.

3. Thông báo thuốc đang sử dụng

Đặc biệt các thuốc:

• Aspirin.
• Thuốc chống đông.
• Thuốc tiểu đường.
• Thuốc tim mạch.

Bác sĩ sẽ hướng dẫn điều chỉnh nếu cần thiết.

4. Giữ tâm lý thoải mái

Lo lắng quá mức có thể làm tăng phản xạ nôn và gây khó khăn trong quá trình nội soi.

Người bệnh nên:

• Ngủ đủ giấc.
• Đến đúng giờ hẹn.
• Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế.

VII. Quy trình nội soi dạ dày diễn ra như thế nào?

Nhiều người lo lắng khi được chỉ định nội soi dạ dày vì chưa hiểu rõ quá trình thực hiện. Thực tế, đây là thủ thuật tương đối đơn giản, thời gian thực hiện ngắn và được thực hiện theo quy trình chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn cho người bệnh.

1. Đăng ký và thăm khám ban đầu

Người bệnh sẽ được bác sĩ chuyên khoa Nội tiêu hóa hỏi bệnh và đánh giá các triệu chứng như:

• Đau vùng thượng vị.
• Đầy hơi, khó tiêu.
• Buồn nôn.
• Ợ hơi, ợ chua.
• Sụt cân bất thường.
• Tiền sử bệnh dạ dày.

Bác sĩ sẽ xem xét có cần nội soi hay không và lựa chọn phương pháp nội soi phù hợp.

2. Kiểm tra tình trạng sức khỏe

Trước khi nội soi, nhân viên y tế có thể kiểm tra:

• Huyết áp.
• Mạch.
• Nhiệt độ.
• Tiền sử dị ứng thuốc.
• Bệnh lý nền.

Đối với nội soi gây mê, người bệnh có thể được khám tiền mê trước thủ thuật.

3. Chuẩn bị trước nội soi

Người bệnh được hướng dẫn:

• Tháo răng giả (nếu có).
• Tháo kính mắt.
• Nằm đúng tư thế.
• Giữ tinh thần thoải mái.

Nếu nội soi gây mê, người bệnh được đặt đường truyền tĩnh mạch để sử dụng thuốc mê.

4. Tiến hành nội soi

Bác sĩ đưa ống nội soi mềm có gắn camera vào đường tiêu hóa.

Ống nội soi sẽ lần lượt khảo sát:

Thực quản

Đánh giá:

• Viêm thực quản.
• Trào ngược dạ dày thực quản.
• Loét thực quản.
• Hẹp thực quản.
• Khối u thực quản.

Dạ dày

Quan sát toàn bộ:

• Tâm vị.
• Phình vị.
• Thân vị.
• Hang vị.
• Môn vị.

Giúp phát hiện:

• Viêm dạ dày.
• Loét dạ dày.
• Polyp.
• Xuất huyết.
• Tổn thương tiền ung thư.
• Ung thư dạ dày.

Tá tràng

Khảo sát:

• Hành tá tràng.
• Tá tràng đoạn D1, D2.

Nhằm phát hiện:

• Loét tá tràng.
• Viêm tá tràng.
• Khối u.

5. Sinh thiết khi cần thiết

Nếu phát hiện vùng niêm mạc bất thường, bác sĩ có thể lấy mẫu mô nhỏ để:

• Xét nghiệm giải phẫu bệnh.
• Chẩn đoán ung thư.
• Đánh giá dị sản ruột.
• Xác định loạn sản tế bào.
• Kiểm tra H. pylori.

Việc sinh thiết thường không gây đau cho người bệnh.

6. Kết thúc thủ thuật

Sau nội soi:

• Người bệnh được theo dõi ngắn.
• Nhận kết quả hình ảnh.
• Được bác sĩ giải thích kết quả.
• Tư vấn phương án điều trị.

Đối với nội soi thường, người bệnh có thể về ngay sau khi hoàn thành.

Đối với nội soi gây mê, cần nghỉ ngơi thêm khoảng 30–60 phút theo chỉ định.

VIII. Nội soi dạ dày có đau không?

Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm trước khi quyết định nội soi.

1. Nội soi dạ dày thường

Trong quá trình thực hiện, người bệnh có thể cảm thấy:

• Vướng họng.
• Buồn nôn nhẹ.
• Khó chịu thoáng qua.

Tuy nhiên cảm giác này chỉ kéo dài vài phút và thường giảm nhanh khi kết thúc thủ thuật.

Nội soi thường không gây đau thực sự như nhiều người vẫn nghĩ.

2. Nội soi dạ dày gây mê

Người bệnh được sử dụng thuốc mê tác dụng ngắn trước khi nội soi.

Ưu điểm:

• Không cảm nhận quá trình nội soi.
• Không buồn nôn.
• Không lo lắng.
• Thoải mái hơn.

Sau khi tỉnh lại, đa số người bệnh không nhớ quá trình thực hiện.

3. Những cảm giác có thể gặp sau nội soi

Một số biểu hiện nhẹ có thể xuất hiện:

• Khô họng.
• Đau họng nhẹ.
• Chướng bụng.
• Ợ hơi.

Các triệu chứng này thường tự hết sau vài giờ.

IX. Những lưu ý sau khi nội soi dạ dày

Việc chăm sóc đúng cách sau nội soi giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục và hạn chế khó chịu.

1. Sau nội soi thường

Người bệnh nên:

• Nghỉ ngơi khoảng 15–30 phút.
• Ăn uống nhẹ nhàng.
• Uống đủ nước.
• Tránh thức ăn quá nóng.

Có thể sinh hoạt bình thường trong ngày.

2. Sau nội soi gây mê

Người bệnh cần:

• Có người thân đưa về.
• Không tự lái xe.
• Không vận hành máy móc.
• Nghỉ ngơi trong ngày đầu tiên.

Thông thường sau 24 giờ có thể sinh hoạt bình thường.

3. Chế độ ăn sau nội soi

Nên ưu tiên:

• Cháo.
• Súp.
• Cơm mềm.
• Thức ăn dễ tiêu.

Hạn chế:

• Đồ cay nóng.
• Rượu bia.
• Nước ngọt có gas.
• Thức ăn nhiều dầu mỡ.

4. Khi nào cần liên hệ bác sĩ?

Cần đến cơ sở y tế nếu xuất hiện:

• Đau bụng dữ dội.
• Nôn ra máu.
• Sốt cao.
• Khó thở.
• Chóng mặt nhiều.

Mặc dù rất hiếm gặp nhưng đây có thể là dấu hiệu của biến chứng cần được xử trí sớm.

X. Nội soi dạ dày tại Phòng khám Đa khoa Kim Đức

Đối với các triệu chứng như đau thượng vị, đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn kéo dài hoặc nghi ngờ bệnh lý dạ dày, người bệnh nên được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa Nội tiêu hóa để được tư vấn nội soi đúng chỉ định.

1. Bác sĩ chuyên khoa Nội tiêu hóa

Người bệnh được:

• Khai thác bệnh sử chi tiết.
• Đánh giá triệu chứng.
• Tư vấn phương pháp nội soi phù hợp.
• Hướng dẫn điều trị sau khi có kết quả.

2. Hệ thống nội soi hỗ trợ chẩn đoán

Giúp phát hiện:

• Viêm dạ dày.
• Loét dạ dày tá tràng.
• Trào ngược thực quản.
• Polyp dạ dày.
• Tổn thương tiền ung thư.
• Ung thư dạ dày giai đoạn sớm.

3. Hỗ trợ xét nghiệm H. pylori

Bác sĩ có thể chỉ định:

• Test urease nhanh.
• Xét nghiệm hơi thở.
• Xét nghiệm liên quan khác.

Nhằm xác định tình trạng nhiễm vi khuẩn H. pylori.

4. Quy trình thăm khám thuận tiện

Người bệnh được hướng dẫn:

• Chuẩn bị trước nội soi.
• Theo dõi sau nội soi.
• Tái khám khi cần thiết.

Giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả chẩn đoán.

XI. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Nội soi dạ dày bao lâu một lần?

Tùy thuộc vào:

• Tuổi tác.
• Tiền sử bệnh.
• Kết quả nội soi trước đó.
• Nguy cơ ung thư dạ dày.

Bác sĩ sẽ tư vấn lịch theo dõi phù hợp cho từng trường hợp.

2. Nội soi dạ dày có phát hiện ung thư không?

Có.

Đây là phương pháp quan trọng nhất giúp phát hiện:

• Tổn thương nghi ngờ ung thư.
• Ung thư dạ dày giai đoạn sớm.
• Các tổn thương tiền ung thư.

Kết hợp sinh thiết giúp chẩn đoán xác định.

3. Nội soi dạ dày có nguy hiểm không?

Nội soi dạ dày là thủ thuật tương đối an toàn khi được thực hiện đúng quy trình bởi đội ngũ chuyên môn.

Biến chứng nghiêm trọng rất hiếm gặp.

4. Có cần nội soi khi bị đau dạ dày lâu năm không?

Có.

Người bị đau dạ dày kéo dài hoặc tái phát nhiều lần nên nội soi để đánh giá chính xác nguyên nhân và mức độ tổn thương.

5. Nội soi dạ dày có phát hiện H. pylori không?

Có.

Bác sĩ có thể lấy mẫu sinh thiết hoặc chỉ định các xét nghiệm hỗ trợ để phát hiện vi khuẩn H. pylori.

6. Nội soi dạ dày mất bao lâu?

Thông thường:

• Nội soi thường: khoảng 5–10 phút.
• Nội soi gây mê: khoảng 10–15 phút.

Tổng thời gian tại cơ sở y tế có thể dài hơn do chuẩn bị và theo dõi sau thủ thuật.

XII. Kết luận

Nội soi dạ dày là phương pháp chẩn đoán có giá trị cao trong phát hiện các bệnh lý đường tiêu hóa trên như viêm dạ dày, loét dạ dày tá tràng, trào ngược dạ dày thực quản, polyp và ung thư dạ dày. Việc nội soi đúng thời điểm không chỉ giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây triệu chứng mà còn góp phần phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư và ung thư giai đoạn đầu.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau vùng thượng vị, đầy hơi, khó tiêu, ợ chua, buồn nôn kéo dài hoặc sụt cân bất thường, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa tiêu hóa để được tư vấn và thực hiện nội soi khi cần thiết.

Nếu bạn đang tìm kiếm dịch vụ nội soi dạ dày, Phòng khám Đa khoa Kim Đức là địa chỉ hỗ trợ thăm khám, đánh giá chức năng vận động và tư vấn kế hoạch phục hồi phù hợp cho từng người bệnh.

PHÒNG KHÁM ĐA KHOA KIM ĐỨC
Địa chỉ: 454 Hải Thượng Lãn Ông, P. Thành Sen, TP. Hà Tĩnh (cạnh BV TP Hà Tĩnh cũ)
Hotline /Zalo: 0987.98.1968 – 0941.98.1968
Website:https://phongkhamkimduc.vn
Giờ làm việc: 7h30 – 20h00 (tất cả các ngày trong tuần)

Bài viết chỉ bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ,chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể