1. Viêm đường tiết niệu là gì?

Viêm đường tiết niệu (UTI) là tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng ở một hoặc nhiều bộ phận của hệ tiết niệu, bao gồm niệu đạo, bàng quang, niệu quản hoặc thận. Nguyên nhân phổ biến nhất là vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) cư trú trong đường tiêu hóa, xâm nhập lên đường tiểu.
Một số chủng E. coli gây nhiễm khuẩn tiết niệu có khả năng bám vào tế bào biểu mô bằng nhung mao (fimbriae) và hình thành biofilm, làm tăng nguy cơ tái phát và kháng thuốc.

2. Nguyên nhân dẫn đến viêm đường tiết niệu

Khoảng 95% nguyên nhân gây viêm đường tiết niệu là do vi khuẩn bội nhiễm ngược dòng niệu đạo vào bàng quang (5% từ đường máu), trong đó Escherichia coli (E.coli) chiếm 80% tác nhân gây bệnh.
Escherichia Coli là vi khuẩn thường trú ở đường ruột, chúng cũng xuất hiện nhiều ở trên da gần hậu môn và có khả năng thâm nhập vào đường tiết niệu nếu bạn không biết vệ sinh đúng cách. Vị trí đường tiểu và hậu môn của nữ gần hơn nam nên
Nguyên nhân chính gây viêm đường tiết niệu nam và nữ gồm:

Viêm đường tiết niệu ở nam giới

  • Nguyên nhân chủ yếu: viêm tiết niệu nam do E. coli.
  • Yếu tố nguy cơ: viêm quy đầu, chấn thương dương vật, sỏi thận, phì đại tuyến tiền liệt, hẹp niệu quản…

Viêm đường tiết niệu ở nữ giới

  • Nguyên nhân: vệ sinh vùng kín không đúng cách, nhịn tiểu lâu, quan hệ tình dục không an toàn.
  • Yếu tố nguy cơ: sỏi đường tiết niệu, bàng quang thần kinh, hẹp niệu quản, mang thai, kỳ kinh nguyệt với băng vệ sinh kém chất lượng.

3. Triệu chứng viêm tiết niệu

Triệu chứng tại chỗ

Một số trường hợp nhiễm trùng không có biểu hiện gì mà chỉ vô tình phát hiện khi xét nghiệm nước tiểu. Đối tượng phổ biến của bệnh thường là phụ nữ trong tuổi hoạt động tình dục, thai phụ, người bị đái tháo đường…(2)
Người bệnh sẽ thấy khó chịu khi đi tiểu tiện như tiểu gắt buốt, tiểu lắt nhắt, cảm giác còn nước tiểu trong bàng quang dù mới đi tiểu. Nước tiểu có màu đục, mùi hôi nồng, có lẫn máu hoặc mủ. Một số trường hợp đi khám vì cảm giác đau hạ vị khi viêm bàng quang hoặc đau vùng hông lưng khi viêm thận – bể thận, áp xe thận. Khi có sỏi ở thận gây ứ nước, nhiễm trùng hoặc áp-xe thận, người bệnh sẽ rất đau khi khám tại vị trí này.

Triệu chứng toàn thân

Thận là cơ quan tiếp xúc trực tiếp với máu. Cơ quan này phải tiếp nhận một lượng máu lớn để lọc và hình thành nước tiểu. Vì thế, vi khuẩn khi xâm nhập vào hệ niệu cũng rất dễ dàng xâm nhập vào máu, lan ra toàn cơ thể gây nên tình trạng nhiễm khuẩn huyết nặng, hơn nữa là sốc nhiễm khuẩn và có thể dẫn tới tử vong. Bệnh nhân sẽ có biểu hiện như sốt cao, rét run, môi khô, lưỡi dơ, gương mặt hốc hác.

Triệu chứng ở nam giới

Sự bất thường trong nước tiểu: Màu sắc chuyển sang vàng đục, xuất hiện mùi lạ hôi nồng, có thể lẫn máu hoặc mủ trong nước tiểu.
Rối loạn tiểu tiện: Bệnh sẽ khiến người bệnh đi tiểu nhiều, tiểu lắt nhắt. Mỗi lần tiểu tiện, nước tiểu tiết ra rất ít, thậm chí là chỉ vài giọt.
Đau rát và ngứa tại niệu đại: Có thể xuất hiện mủ trên miệng sáo.
Đau bụng dưới và vùng thắt lưng: Khi quan hệ tình dục, cơn đau sẽ càng dồn dập.

Xem thêm:

Triệu chứng ở nữ giới

Đi tiểu liên tục: Sau mỗi 15 – 20 phút/lần, có cảm giác khó chịu về đêm. Khi tiểu tiện, nước tiểu rất ít, thậm chí là không có. Người bệnh cảm thấy đau tức vùng bụng dưới.
Tiểu rắt, tiểu buốt: Có cảm giác nóng rát khi tiểu.
Nước tiểu khác thường: Có mùi hôi nồng, màu đục, có thể xuất hiện máu hoặc mủ.
Đau quặn thắt ở phần thắt lưng hay bụng dưới: Cơn đau này là do viêm nhiễm lan đến niệu quản và thận. Nếu không điều trị ngay, bệnh nhân còn bị sốt cao, buồn nôn, ớn lạnh.
Viêm đường tiết niệu ở nữ

4. Mức độ nguy hiểm và biến chứng

Nếu bị viêm đường tiết niệu nhưng không điều trị đúng:
Vi khuẩn có thể lan từ bàng quang lên thận, gây viêm bể thận, tổn thương thận.
Nam giới: viêm tuyến tiền liệt mãn tính, khó điều trị, ảnh hưởng sinh sản.
Phụ nữ mang thai: tăng nguy cơ sinh non, nhiễm trùng thai kỳ.
Vi khuẩn kháng thuốc, tái phát khó kiểm soát.

5. Chẩn đoán viêm đường tiết niệu

  • Xét nghiệm nước tiểu (urinalysis): kiểm tra bạch cầu, nitrit, vi khuẩn.
  • Cấy vi khuẩn nước tiểu (urine culture): xác định loại vi khuẩn và chọn kháng sinh phù hợp.
  • Siêu âm hệ tiết niệu: khi UTI tái phát hoặc có biến chứng.
  • Theo dõi bệnh viện: với bệnh nhân đặt ống thông, nguy cơ nhiễm khuẩn cần giám sát.

6. Điều trị viêm đường tiết niệu

Kháng sinh: phương pháp chính.

  • Viêm đường tiết niệu dưới: uống kháng sinh 5–7 ngày.
  • Viêm đường tiết niệu trên hoặc sốt cao: nhập viện, dùng kháng sinh đường tĩnh mạch.
  • Tái phát hoặc dị dạng đường niệu: cấy vi khuẩn để chọn kháng sinh nhạy cảm.

Hỗ trợ điều trị:

  • Thuốc sát trùng hệ niệu (hiệu quả còn hạn chế).
  • Phẫu thuật: khi ổ nhiễm khuẩn không kiểm soát, thận ứ mủ, áp-xe thận, dị tật đường tiết niệu.

Cách trị viêm đường tiết niệu tại nhà:

  • Uống nhiều nước, đi tiểu đều đặn.
  • Vệ sinh cơ quan sinh dục đúng cách.
  • Kiểm soát bệnh nền như tiểu đường, phì đại tuyến tiền liệt.
Viêm đường tiết niệu có thể được chỉ định dùng thuốc kháng sinh

7. Phòng ngừa viêm đường tiết niệu

Đảm bảo uống  từ 6 đến 8 cốc nước mỗi ngày. Vì thói quen này sẽ giúp thận tăng bài tiết nước tiểu để tống vi trùng ra ngoài, hạn chế lây nhiễm ngược dòng.
Giữ gìn vệ sinh cơ quan sinh dục đúng cách, đặc biệt là nữ giới khi có kinh nguyệt.
Người từng bị hay đang bị sỏi thận tiết niệu cần thường xuyên khám và tầm soát nhiễm trùng tiểu để có biện pháp can thiệp kịp thời.
Khi bị viêm đường tiểu, người bệnh cần điều trị đúng phương pháp và triệt để ngay từ đầu để ngừa tình trạng tái phát.
Nên uống nước mỗi ngày, để loại bỏ viêm đường tiết niệu
Bài viết trên những kiến thức này đã giúp các bạn hiểu rõ hơn về bệnh lý này từ nguyên nhân, triệu chứng đến cách phòng và điều trị.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về bệnh nhiễm viêm đường tiết niệu hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 0987.98.1968 – Đội ngũ chuyên gia y tế của phòng khám Đa Khoa Kim Đức sẽ tư vấn và hỗ trợ bạn trong quá trình khám và điều trị
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA KIM ĐỨC
Địa chỉ: 454 Hải Thượng Lãn Ông, P. Thành Sen, TP. Hà Tĩnh (cạnh BV TP Hà Tĩnh cũ)
Hotline /Zalo: 0987.98.1968 – 0941.98.1968
Website:https://phongkhamkimduc.vn

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Call Zalo Messenger
avatar
avatar
Chào anh/chị
Anh chị cần tư vấn dịch vụ gì ở Phòng khám Kim Đức ạ?